|
AKVARYUM
KURULUMU
İlk önce akvaryumunuzun evin neresinde duracağına karar
vermeniz gerekir. Çünkü kurduğunuz akvaryumun bir daha yerinden oynatmamanız
balıklarız için iyi olacaktır. Akvaryumunuzu pencere önüne koymayın ve
cereyanda kalmayacak bir yer düşünmenizin de yararı vardır. İki pencere
arasında kalacak olan akvaryumu hem ısıtmak zor olacaktır hem de
balıklarınızın hastalanmasına davetiye çıkaracaktır. Evet şimdi akvaryumun
yerinde bir sorun yok. Akvaryumu koyacağınız yerin sağlamlığından emin olmak
gerekir. Evlerimizde kullandığımız mobilyalar yük taşımak için
tasarlanmamıştır. Akvaryumunuzun çokta ağır olmayacağını düşünüyorsanız
yanılıyorsunuz emin olun,
Bitkilerle, kayalarla ve ağaç kökleriyle dekore edilmiş güzel bir akvaryumda
yüzen renkli balıkları izlemek ayrı bir zevk' dir. Akvaryum dinlendirir,
stresi azaltır. Hatta akvaryuma bakanların kalp atışlarının yavaşladığı
bilimsel bir gerçektir. Bu nedenle bugün birçok büroda ve muayenehanelerin
bekleme salonlarında akvaryum kuruluyor.
Akvaryumun oda içerisindeki yerleşimi önemlidir. Örneğin pencere ve
kalorifer petekleri yakınına yerleştirilen bir akvaryumun sıcaklığı gün
içerisinde çok fazla değişeceği için hastalık riski yükselecektir. Ayrıca
aşırı güneş ışığı alan akvaryumlarda çok fazla yosun gelişecektir.
Akvaryumu
koyacağınız zeminin düzgün olması gerekir. Eğer değilse strafor köpük
kullanarak zemindeki bozukluk giderilmelidir. Zemindeki bozukluğu
gidermenizin sebebi ise en ufacık bir tanecik akvaryumunuzun içindeki su ile
basınç oluşturacaktır. Bu basınçta akvaryumun patlamasına neden olur.
Filtre, lamba ve ısıtıcı gibi elektrikle çalışan aygıtlar nedeniyle akvaryum
yakınında bir priz olması gerekir. Satın aldığınız akvaryumu bol suyla
yıkamanız yeterlidir. Kesinlikle deterjan, sabun gibi temizlik malzemeleri
kullanmayın! Kullanılmış akvaryum satın aldıysanız akvaryumu tuzlu suyla
doldurup 1 gün bekletmeniz , daha sonra bol suyla yıkamanız hastalık riskini
azaltacaktır. Akvaryuma koyacağınız kum ve dekorasyon malzemesini temiz bir
kova içerisinde bol suyla yıkayın. Bu kova akvaryum için ayrılmış olmalıdır
ve deterjanla kesinlikle temas etmemelidir. Su değişimlerinde kullanılmak
üzere birkaç metrelik bir hortum bulunması işleri kolaylaştıracaktır. Şehir
suları klorludur, balıkları zehirleyebilir. Klorun yanı sıra ağır metaller
ve diğer bazı kimyasallar da balıkları olumsuz etkiler. Bu nedenle klorun
sudan uzaklaşması amacıyla balıkları koymadan önce akvaryumun filtre ve
ısıtıcısı çalışır vaziyette 2-3 gün beklemesi gerekir. Bu aşamada klor ve
diğer kimyasalları etkisiz hale getiren katkılar da kullanılabilir.
Akvaryumda Oksijen Dengesine gelince akvaryumun su yüzeyi ve suyun miktarı
balıkların sayı ve büyüklüğüyle orantılı olmalıdır. Balıklar sudaki erimiş
oksijeni kullanır. Dolayısıyla su yüzeyi ne kadar büyük olursa oksijen
karışımı ve karbondioksit çıkışı o kadar iyi olur. Genel kadide olarak
tropikal tatlı su balıklarında her cm balık boyu için 25 cm2; soğuk su
balıkları için her cm balık boyu için 75 cm2 ve tropik deniz balık boyu için
120 cm2 balık yaşayabilir. Oksijenin suda fazla miktarda olması da bazı
zararlar doğurur. Bitkilerin fazla gelişmemesine ve yavaş yavaş ölmesine
neden olur.
Akvaryuma hava pompası ile verilen hava kabarcıkları suya çok az oksijen
verebilir; ancak büyük faydası suyu üst bölümünde erimiş olan oksijeni
akvaryumun her yerine yaymak ve zeminde biriken karbondioksiti yayılıp üst
tabanlara çıkmasını sağlamaktır. Hava kabarcıkları suda patlayınca suyu
hareketlendirerek daha fazla oksijenin suda erimesini sağlar. Böylece
zararlı gazlar uçarken akvaryuma daha fazla balık konabilir.
Hızlı
kentleşme ve nüfus artışına paralel gelişen yoğun trafik, günlük yaşamı
giderek güçleştirir. Günlük hayatın stresinden kurtulmanın yollarından
birisi de, hobi edinmektir.
İşte günlük yaşamdan kaynaklanan yorgunluğunuzu biraz olsun dindirebilecek,
sizi başka başka dünyalara götürecek hobilerden birisi de, akvaryum...
Eğer akvaryumu satın almayıp kendiniz yapmak yada yaptırmak isterseniz bu
işlemi daha bilinçli birine yaptırmanızı tavsiye ederim, çünkü unutmamak
gerekir ki yaptırdığınız akvaryumun öncelikle sağlam olması gerekir.
Sağlamlıktan kasıtsa burada çoğu camcının yaptığı akvaryumlar amatörce
yapılmış olanlardır. En önemli unsurlardan biri ebat ayarlamaları ve camın
kalınlığıdır. Bunun yanı sıra akvaryumun içine kuşaklar yapılmalıdır
kullandığınız kuşaklar akvaryumunuzun daha sağlam olmasını sağlar. Ve diğer
önemli olan unsurda akvaryumun içine kullanacağınız silikonun mutlaka
akvaryum için üretilen silikon olmasında yarar vardır. Akvaryum yapımına
başlamadan önce silikon konusunda dikkatli olmanızı tavsiye ederiz.
Akvaryumun zemini için aldığınız kumu ve kayaları iyice ama sadece sıcak su
ile yıkayın temizlik malzemeleri ile kesinlikle yıkamayın. Yıkadığınız kumu
ve kayaları en azından bir gece bekletiniz bu arada akvaryum için dinlenmiş
su kullanmanızı tavsiye ederim. Kesinlikle çeşme suyu kullanmayınız.
Biliyorsunuz ki evlerde kullanılan çeşme suları klor ve diğer bilmediğimiz
bakterileri de içinde barındırmaktadır. Bu arada ıstıcıyı ve motoru
çalıştırırsanız siz diğer işlemlerle ilgilenirken suyunuz balıklarınız için
hazırlanıyor olacaktır. Akvaryumunuzun ıstıcısını ( 24-26 ) dereceye
ayarlayınız. Tamam artık akvaryumun iç dekorasyonuna geçebiliriz.
Yıkadığınız kumu akvaryumun zeminine dökmeye başlayabilirsiniz. Kumu
akvaryumun arkasına yığma yaparsanız akvaryumunuza derinlik verirsiniz.
Sıra geldi suyu boşaltmaya eğer kumun üstüne bir tabak koyarsanız suyu bu
koyduğunuz tabağın içine dökebilirsiniz. Böylelikle kuma vermiş olduğunuz
dekorun bozulmasını önleyebilirsiniz hem de suyunuzun bulanmasına engel
olursunuz. Artık balıklarınızın yeni yaşamsal alanını kurmuş bulunuyorsunuz.
Tabi ki benim anlattıklarım akvaryum kurulumunun inceliklerine inmeden
anlaşılır bir dille sizlere aktarmak akvaryumun suyu için kullanacağınız
ilaçları akvaryumcunuzdan öğrenebilirsiniz ve ilk kurulumda ilaçlar
farklılıklar gösterebilir. Eğer iç dizaynda bitki kullanmak isterseniz
akvaryumcunuza danışın çünkü besleyeceğiniz balık türüne göre bitkiler
değişkenlik gösterecektir. Işıklandırma kısmına gelince akvaryumda mutlaka
glarux florasan kullanınız. Bu ışıklandırma balıklarınızın renginin
kaybolmamasına ve akvaryumunuzun camının yosunlanmamasına yardımcı olacaktır
göz zevkinize de daha çok hitap edecektir emin olun. Işığınızın 10-12 saat
düzenli olarak yanmasını sağlayın. Balık seçimine gelince ben kendi
akvaryumumda cichid beslediğim için size önereceğim tek türdür tabi ki bu
balık türleri de kendi aralarında çeşitlenir. Besleyeceğiniz balıkların aynı
türde olmalarını sağlayın hangi balık türlerinin bir arada yaşayacağını
akvaryumcunuzla beraber karar verin. Bu arada besleyeceğiniz balık türünün
akvaryumun ebatları ile de bağlantısı vardır.
Satın alacağınız akvaryumun ucuzluğundan çok sağlamlığına önem vermelisiniz.
Çok ucuza satılan ince köşebent ve ince camla yapılmış akvaryumların çabuk
akıtarak kullanılmaz hale gelmeleri mümkündür. Dış ülkelerdeki gibi
ülkemizde de küflenmeyen, alüminyumdan yapılmış parlak görünüşlü hafif
akvaryum imali vardır. Fakat belirtmekte yarar var; en sağlam ve emin
olanlar eskiden olduğu gibi kalın köşebent demirden yapılmış olanlardır.
Bunların tek dezavantajı zaman içinde küflenerek görüntülerinin
bozulmasıdır. Son yıllarda ülkemizde silikonla yapıştırılmış çerçevesiz
akvaryum yapımı çok ilerlemiştir, bunların kullanılması çok kolay ve
pratiktir. Cam veya plastik küçük akvaryumlar daha çok dekor olarak masa
ortasına veya kitaplık rafına konulmak üzere kullanılır. Amatörler için
uygun olan bu akvaryumlar ise balığın şeklini değiştirdikleri için son
yıllarda gözden düşmüştür.
AKVARYUM
BAKIMI
Akvaryum suyunun oturmuş olması balıkları, bitkileri ve dekorasyonu
tamamlanmış olması, kısacası düzene girmiş bir akvaryumun bakımı fazla çaba
gerektirmez. Fakat balıklarınızın sağlıklı ve akvaryumunuzun güzel kalması
için düzenli bir bakımın gereklerini yerine getirmelisiniz. Bu konuda
yapılabilecek en iyi şey, aksatmadan uygulanacak bir bakım Her iki haftada
bir %25 oranında su değiştirmeniz gerekir. Haftanın belirlediğiniz bir
gününde , örneğin ben her iki hafta da bir pazar günü su değişimini
gerçekleştiriyorum. Su değişimini mutlaka yerine getirmelisiniz. Bakımlı ve
güzel kaldığı sürece akvaryumunuzdan aldığınız zevk devam edecektir.
Akvaryumunuzda sağlıklı bir bitki örtüsü varsa akvaryum kumu yıllarca
temizlenmeden yerinde kalabilir. Akvaryum tabanında yavaş bir su dolaşımı
gerçekleştiren taban ısıtma sistemleri de akvaryum kumunun kokuşmadan
yıllarca sağlıklı kalmasına katkıda bulunurlar.
Haftada
bir
Ön camdaki yosunların silinmesi görünüm açısından gereklidir. Yosunlanan ön
camları cam çizmeyen türden, sadece bu iş için ayırdığınız, kesinlikle
deterjana temas etmemiş bir keçeli bulaşık süngeri ile silebilirsiniz eğer
akvaryumlar için kullanılan çift taraflı mıknatıslardan kullanacaksanız
arasına kum taneciklerinin girmemesine dikkat etmelisiniz eğer etmezseniz
camınız çizilecektir.
İki haftada bir
Düzenli su değişimleri en önemli ve unutulmaması gerekenler arasındadır.
Biriken artık maddelerin kısmen atılması ve eksilen minerallerin
tamamlanması açısından %20-25 oranındaki düzenli su değişimleri çok
önemlidir. Bir akvaryum hortumu aracılığıyla akvaryumunuzun suyunun %20-25'
ini boşaltın. Bu suyu dipten çekerek akvaryum tabanında birikmiş tortuları
da temizleyebilirsiniz.

Atman serisi
Boşalttığınız suyun yerine dolduracağınız, temiz bir kapta üzeri açık
dinlenmiş suya, balık sağlığını tehdit eden klor ve ağır metalleri yok etmek
için iyi bir su hazırlayıcı preparat ekleyin ( 20 litre dinlenmiş su başına
5 ml BioPlast AquaClean). Akvaryumunuzda bol bitki türleri varsa suda
eksilen demiri tamamlamak için dinlenmiş suya demirli sıvı gübre de eklemek
(50 litreye 5 ml BioPlast FerroPlant) yerinde olacaktır. Büyük akvaryumlarda
düzenli su değişimleri ayda bir de yapılabilir. Önemli olan, su
değişimlerini belirlenmiş periyoda göre düzenli bir şekilde yapmaktır. Hızlı
uzayan bitkilerin budanması gerekir budayacağınız bitkilerin daha sağlıklı
olacağını göreceksiniz.
Akvaryumunuzun arka planına diktiğiniz hızlı uzayan, tek gövdeden yaprak
veren bitki türlerini su yüzeyine eriştikçe budamak gerekir. iyice büyüyen
bitkilerinizi üst taraflarından keserek tekrar dikebilirsiniz.
Filtrenin temizlenmesi
Çoğu akvaryumlarda dış filitreye yardım eden birde iç filitre
vardır. İç filitrenin görevi akvaryumun içindeki suyun devrini hızlandırır.
Böylece dış filitrenin tıkanmadan çalışmasını sağlayacaktır. İç filitreyi
sıcak su ile kesinlikle deterjan kullanmadan temizleyebilirsiniz. Dış
filitreye gelince akvaryumun en önemli ekipmanıdır. İçerisinde elyaf, kömür
ve seramik bulunmaktadır. Filitre de kullanılan elyafın her temizlik
sırasında yenisini kullanmanız gerekir zaten pahalı bir malzeme değildir ve
temizlenip yeniden kullanılması zordur, seramikleri ve kömürü bir defaya
mahsus olmak üzere iyice yıkayıp temizledikten sonra kullanabilirsiniz. En
son olarak tekrar yerleştirme sırası geldiğinde elyafı hafif sıcak su ile
yumuşattıktan sonra sırasıyla tekrar kullanıma hazır hale getirebilirsiniz.
Ayda bir
Akvaryum filtresinin temizlenmesi gerekmektedir ama filitre temizliği
akvaryumunuzun büyüklüğü ile orantılıdır.
Piyasada çeşitli filtre türleri bulunur. Akvaryumun içine konan iç
filtreler, akvaryumun dışına konan dış filtreler vardır. Aslında filitreyi
temizlemesini bilen bir kişinin size ilk seferde göstermesi iyi olacaktır.
Akvaryumlar da ısıtıcılar ve filtreler zorunlu ekipmanlardır. Suyunuzun
devamlı temiz durması ve ısının aynı ayarda tutulabilmesi için gereklidir.
Akvaryumunuzun boyutlarına göre filtreler ve ısıtıcılar kullanmak gerekir.
Akvaryuma koyacağınız ısıtıcının ufak veya büyük olması ısının devamlı
değişmesine sebep olur bu gibi değişimlerde balıklarınızın ölmesine bile
sebep olabilir. Kullanılan markaların iyi olması da bence önemlidir çünkü
kalitesi düşük ısıtıcı ve filtre devamlı sorun çıkarabilir.
Ne
kadar filtreyi temizlerseniz temizleyin akvaryumunuzun büyüklüğüne ve
içindeki balık sayısına göre dip çekimi yapmalısınız.
Dikkat Edilecek Hususlar,
1- Akvaryuma fazla balık
konulmamalıdır,
2- Balık türleri
birbirlerine uygun seçilmelidir,
3- Fazla yem verilmemeli
ve az ve sık yemleme tercih edilmelidir,
4- Su şartları sık sık
kontrol edilmeli,
5- Belirli aralıklarla
belirli miktarda su değiştirilmeli,
6- Yeni alınan balık önce
karantinaya alınmalı,
7- Hasta balıklar hemen
akvaryumdan uzaklaştırılmalıdır.
Akvaryum günümüzde çok yaygınlaşan bir hobi olmakla birlikte evlere ve iş
yerlerine güzel bir görsellik katmaktadır. Akvaryum kurmadan önce gerçekten
akvaryum konusunda istekli ve bilgi sahibi olmamız gerekir. Neden diye
sorarsanız, nedeni çok basittir beslediği balık hakkında hiçbir bilgisi
olmadan üstüne üstün bilgi edinmeyi bile anlamsız görerek sadece evine iş
yerine görsellik katsın diye, dekorasyon olarak düşünenler akvaryumun yanlış
seçilmiş bir hobi olacağını zamanla anlayacaklardır. Eğer akvaryuma gereken
zamanı ayıramaz iseniz besleyeceğiniz balıklarınızın bakımı sizin için zor
olacaktır. Birde bu hobiye gerçekten gönül verenler vardır. Su olmadan
akvaryum olmaz. Beslenecek balığın barınma ve yaşam dengesini sağlayan suyun
olması gerekir. İnsanlara, havanın gerekliliği olduğu gibi, su da, burada
yaşayan balıkların ihtiyacı olan oksijeni içerir, onların vücutlarını
destekler, bitkilerin köklerini tutar. Bir balığın tatlı su veya deniz
balığı olmasına göre değişir. Akvaryumlarda tatlı su olsun, deniz suyu
olsun, bir takım işlemleri gerektirir, rasgele doldurmakla olmaz; aksi halde
kirli su balıklara, canlılara zarar verebilir. Su genellikle H2O
formülüyle ifade edildiği gibi iki molekül hidrojen ve bir molekül
oksijenden meydana gelmiştir, bazen içerisinde sodyum klorür (Na Cl)
bulundurur. Ama, suyun içerisinde pek çok ufak canlılar ve mineraller de
vardır. Bunları bilmeden, çeşitli ülkelerden iklimlerden gelen balık ve
öteki canlılara bunların etkilerini anlamadan işe başlamak olmaz. Dünyada,
daha çok tuzlu su denizlerde bulunur.
Deniz, içerdiği tuzla oldukça dengeli bir ortamdır; tuz oranı, yer yer
değişiklik gösterir. Tatlı su ise azınlıktadır. Balık beslerken, denizden
gelenlerin beslenmesinde deniz suyunun göz önünde bulundurulmasını
düşünürken, tatlı su seçiminde de bir takım özelliklerin düşünülmesi
gerekir.
Denizlerden, güneşin etkileriyle uçan su buharları atmosferde birikir, bu
esnada tuz ve öteki kimyasal maddeler denizde kalır. Atmosferde yoğunlaşan
bulutlar giderek daha da yoğunlaşıp yağmur olarak yere düşer. Saf, taze,
tatlı su olan yağmur suyu atmosferden ve düştüğü topraktan etkilenebilir. Bu
süreç boyunca geçtiği topraklardan bir takım kirleticileri alan su denize
varıncaya kadar değişikliğe uğrar; mineraller, endüstriyel atıklar, ayrışan
bitkiler suyu kirletir. Akvaryumda beslenen balıklar, çıktıkları ortamın
suyuna benzer su vermek en akıllı hareket olur. Taze, tatlı suda yaşayanlar
deniz canlılarının aksine, tatlı suda yaşayanlar arasında çok büyük
ayrıcalıklar izlenir. Dağ çağlayanları serin ve hızlı akan bu çağlayanların
oksijence zengin oldukları bilinir. Bu sularda, kayalardan süzülüp gelen bir
takım minerallere rastlanır, sular saf olsa da, yer altı dehlizlerine ve ısı
katmanlarına rastlayınca asit etkisi kazanır. Bu sularda Danios tipi
balıkları besleriz. Akvaryum kurarken öncelikle balıkların seçimi yapılır.
Öyle bir düşünce tamamı ile akvaryum kurulumuna tersten başlamaktır. Önce
yer tespiti akvaryum ebadına filtre ve ısıtıcıya karar verilmelidir. Bunun
gibi bir çok sıralamanın sonunda balıklara mı sıra geldi sizce bana
sorarsanız dekorasyon da dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlardan
biridir. Dekorasyonu yaparken balıklarınızın familyasına göre yapmanızı
tavsiye ederim. Odanızın büyüklüğüne uygun akvaryum seçin çünkü akvaryumla,
besleyeceğiniz balıklar birbirleri ile orantılıdır. Eviniz ne kadar büyükse
akvaryumda balık yetiştirmeniz o kadar kolay olur. Ancak eviniz küçük olsa
da, akvaryum koyabileceğiniz bir köşe bulabilmeniz bu zevkli uğraşıya
başlamanız için yeterli olacaktır.
Akvaryum
için gerekli malzemeler...
- Akvaryum sıcaklığını sürekli
kontrol edebilmek için bir derece
- Balık kepçesi
- Beslediğiniz balık türüne göre balık yemleri
- Işığı otomatik olarak belirli saatlerde açıp kapamak için bir saatli
şalter ( isteğe bağlı )
- Tatile gidenler için otomatik yem makinesi ( - Akvaryum kitapları ( belki
)
- Sadece akvaryum için kullanılan, kesinlikle deterjanla temas etmemesi
gereken bir kova ve keçeli bulaşık süngeri, 2-5 litrelik plastik bir su
kabı, 2 metrelik akvaryum hortumu
- Akvaryumunuzun yaklaşık %25 hacminde temiz bir su dinlendirme kabı
- Su hazırlamak için gerekli ilaçlar...
Her akvaryum kurulumunda yaşanılan en önemli sorunlardan biri de hemen
akvaryuma balık konmak istenmesidir. Akvaryum aceleye gelinemeyecek kadar
hassas bir hobidir. Her aşama düşünülerek ve dikkat edilerek gerçekleşir bu
bir sıralama dahilinde olur siz akvaryum almaya karar verdiğiniz andan
itibaren de başlar.
AKVARYUM KİMYASI
Akvaryum suyunun hazırlanması, şehir sularında bulunan klor ve ağır metaller
bitki ve balıklar için zehirlidir. Bu suyun ilk önce akvaryum için uygun
hale getirilmesi gerekir. Akvaryuma koymadan önce temiz ve zehirli olmayan
bir kapta bir hafta dinlendirmek yada bir su filtresi veya hava pompasıyla
bir iki gün havalandırmak gerekir. Bundan sonra da suyun içinde kalan kloru
ve ağır metalleri yok etmek için bir su hazırlama preparatı kullanmak
yerinde olacaktır. Bakır zehirlidir. Bu yüzden yeni kurulmuş, henüz
kireçlenmemiş bakır tesisatlardan gelen su, akvaryumlar için uygun değildir.
İçinde zehirli metaller bulunma olasılığı olduğu için musluktan akan sıcak
suyu da akvaryum için kullanmamalısınız. Sadece soğuk su, o da bir süre
akıtıldıktan sonra kullanılmalıdır.
Suyun kimyası
İçinde yaşadıkları suyun bileşimi, diğer bir deyişle kimyası balık ve
bitkiler için büyük önem taşır. Bazı balık ve bitki türleri yaşamlarını
sürdürebilmek için çok özel su şartları (pH, GH, erimiş karbondioksit
miktarı vs.) gerektirirler. Bunlar hassas ve zor türlerdir. Örneğin bir
Güney Amerika cüce cichlidi olan apistogramma agassizi ' nin uzun dönemde
sağlıkla yaşayabilmesi için diğer şartların yanında akvaryum suyunun asitlik
değerinin de 6 - 6,7 pH arası olması gereklidir. Bazı türler ise çok geniş
aralıklardaki su değerlerinde sağlıkla yaşayabilir ve hatta çoğalabilirler.
Bunlar, çoğu zaman doğada da mevsimlerle bağlı olarak değişen su şartlarına
göğüs germek zorunda olan dayanıklı türlerdir. Akvaryum bitki ve balıklarına
gereksinim duydukları su şartlarını sağlayabilmek, suyun kimyasından bir
miktar anlamayı gerektirir. Özellikle bilinmesi gerekenler, akvaryumculukta
önem kazanmış toplam sertlik (GH), kartbonat sertliği (KH), asitlik (pH) ve
erimiş karbondioksit (CO2) gibi değerlerin ilişkileridir:
Suyun asitlik derecesi (pH)
Suyun toplam sertliği (GH)
Suyun karbonat sertliği (KH)
Karbonat sertliği (KH), karbondioksit (CO2) ve asitlik (pH) ilişkisi
Sudaki erimiş oksijen (O2)
Suyun asitlik derecesi (pH)
Suyun pH derecesi, içinde çözülmüş halde bulunan bütün asitik ve bazik
maddelerden etkilenir. Suyun pH derecesiyle, bütün bu maddelerin toplam
etkisi ölçülmüş olur. Suda ne kadar çok asitik madde varsa, pH değeri de o
kadar düşer. Kimya dilinde belirtilecek olursa, asitik su elektron almaya,
bazik su ise vermeye eğilimlidir.
0 - 14 pH skalası
Suyun pH derecesi, sudaki hidrojen (H+) iyonları
konsantrasyonunun negatif logaritmasıyla (10-pH) orantılıdır ve 0-14
aralığında bir skalayla ölçülür. Saf suyun hidrojen iyonları (H+)
konsantrasyonu, hidroksit (OH-) iyonları konsantrasyonuna eşit, pH derecesi
de nötr, yani 7'dir. Asitik özellikli sularda (pH 0-7 aralığı) H+ iyonları
OH- iyonlarından daha fazla, bazik özellikli sularda ise (pH 7-14 aralığı)
OH- iyonları H+ iyonlarından daha fazla bulunur.Tatlı su akvaryumları için
genelde 5.5 - 8.5 pH aralığı önem taşır. Çoğu tatlı su kaynaklarının pH
derecesi de bu değerler arasındadır. Örneğin Afrika'daki Malawi Gölü'nün
çeşitli yerlerindeki pH değerleri 7.5-8.5 arasıyken (bazik), tropik Amazon
sularının çoğu yerinde pH 6.5'in altındadır (asitik). Balık ve bitki türleri
sağlıklı yaşamak için belli pH değerleri gerektirirler Suyun pH değeri
akvaryumculukta çok önem kazanmıştır. Her balık veya bitki türü, sağlıklı
yaşayabilmek için belli sınırlar içindeki pH değerlerini gerektirirler. Bazı
türler, 6,5 - 8,5 gibi geniş bir pH aralığında sorunsuzca yaşamlarını
sürdürürken bazıları 5,5 - 6,5 aralığı gibi özel (asitik) su şartlarına
gereksinim duyarlar.
Sudaki hızlı pH değişimleri tehlikelidir!
Çoğu zaman, suyun mutlak pH derecesinden çok, pH'ın dengede sabit tutulması
önemlidir. Çünkü balıklar, bitkiler ve mikroorganizmalar, ani pH
değişimlerinden son derece olumsuz etkilenirler. Suyun pH derecesinin
dengede tutulmasında bikarbonat sertliği önemlidir. Genel olarak, suyun
bikarbonat sertliği yükseldikçe pH da yükselir ve daha kolay dengede
tutulur. Örneğin bikarbonat sertliği arttıkça akvaryumdaki karbondioksit
miktarına bağlı günlük pH salınımları azalacaktır. Disk balığı gibi düşük pH
dereceleri (5,5-6,5) gerektiren balıkların bakımının zorluğu da kısmen bu
noktadan kaynaklanır. Bu pH değerlerinde suyun bikarbonat sertliği de düşük
olacağından pH'ı dengede tutmak zorlaşır. Bir çoğu Amazon Nehri kökenli
asitik su gerektiren balıklar için turba (almanca torf, ingilizce peat)
filtre malzemesi kullanılması önerilir.
pH ve karbondioksit
Bir akvaryumda pH değerini etkileyen en önemli madde karbondioksittir (CO2).
Suda ne kadar çok karbondioksit varsa pH da o kadar düşer. Gündüzleri
bitkiler fotosentez sırasında karbondioksit alır oksijen verirler. Bu yüzden
de bitkili akvaryumlarda pH derecesi, sabah ışık ilk açıldığında en düşük
noktasındayken akşam ışığın kapanmasına yakın en yüksek noktasına ulaşır.
Sertlik
yapan tuzlar kalsiyum ve magnezyum tuzları
Suda çözünmüş türlü tuzlar arasında kalsiyum ve magnezyum tuzları suyun
toplam sertliğini oluştururlar. Suda en çok bulunan sertlik yapıcı
bileşikler genelde kalsiyum bikarbonat [Ca(HCO3)2] ve kalsiyum sülfattır
[CaSO4]. Kalsiyum ve magnezyum tuzlarının çok bulunduğu sular sert, az
oldukları sular ise yumuşak olarak nitelendirilir. Sertliğin ölçüm birimi
olan 1° GH litrede 10 mg kalsiyum veya magnezyum oksite karşılık gelir. (Ca:
Kalsiyum, Mg: Magnezyum, Na: Sodyum, P: Potasyum)
Geçici sertlik
Kalsiyum bikarbonatın neden olduğu sertliğe geçici sertlik de denir, çünkü
suyu kaynatınca bu sertlik kaybolur. Kalsiyum sülfatın yol açtığı sertlik
ise kalıcı sertliktir. Böylece:
toplam serlik (dGH) = kalıcı sertlik + geçici sertlik
Suyun sertliği ve ozmotik basınç
Suyun sertliği, ozmotik basınçla doğrudan ilişkilidir; dolayısıyla suda
yaşayan her türli canlının hücresel faaliyetini de doğrudan etkiler. Genel
olarak akvaryum balıkları için uygun sertlik derecesi 5° -15° GH arası
değerlerdir. Bazı türlerin gerektirdiği su şartları bu sınırların dışında
kalır. Güney Amerika'da, Amazon nehir sisteminde yaşayan bazı türler ancak
çok yumuşak sularda sağlıkla yaşayabilirler. Tanganika ve Malawi göllerinde
yaşayan Afrika cichlidleri ise sert su gerektirirler.
Sert su yumuşatılabilir
Sert su, gerek duyulursa ozmoz suyu karıştırılarak yumuşatılabilir. Ozmoz
suyu, musluğa ters ozmoz (reverse osmosis) aleti takılarak musluk suyunun
yaklaşık %98 oranında saflaştırılmasıyla elde edilir.
Akvaryumda kullanılacak musluk suyunun kullanılır
hale getirilmesi
Musluk suyu klor ve birçok çözünmüş iyonlar içerir. Bunlar normal
seviyelerde bulunduğu sürece , kullanılan bu su zararlı değildir , fakat bu
seviye insanlara zarar vermezken , balıklar için tehlikeli olma riski
yüksektir. Musluk suyunu balıklar için faydalı hale getirmenin en basit ve
kolay yolu akvaryumcular da satılan klor giderici veya su düzenleyicilerdir.
Eğer aceleniz yoksa ve akvaryuma hemen balık koymak gibi bir düşünceniz de
yok ise akvaryuma koyduğunuz suyu filtre ve ısıtıcı devamlı çalıştırarak 2-3
gün bekleyin ve sonra akvaryumun içindeki suyu kaya tuzu ile tuzlayarak
beklemeye devam edin kısa bir süre sonra balıklarınızı gönül rahatlığı ile
akvaryuma koyabilirsiniz. Bunun dışında akvaryum sıcaklığı da önemlidir. Bu
arada kullanacağınız flitre ve ısıtıcı devamlı çalışması gerekir.
Sudaki erimiş oksijen (02)
Akvaryumda oksijen, balık, bitki ve aerobik bakteriler gibi oksijenle
solunum yapan diğer canlılar için yaşamsal önem taşır. Balıklar,
solungaçlarıyla sudaki oksijeni alır, suya karbondioksit verirler. Bitkiler
ise gündüzleri fotosentez yaparken karbondioksiti kullanır, yerine suya
oksijen verirler. Suyun sıcaklığına bağlı olarak erimiş oksijen
konsantrasyonunun bir doyma noktası vardır. Su ne kadar soğuksa oksijen
kapasitesi o kadar yüksektir.

Akvaryuma oksijen yüzey hareketi ya da bitkilerle kazandırılabilir. Yüzey
hareketi, havadan difüzyon yoluyla suya karışan oksijenin geçişi
hızlandırır. Su filtreleri veya hava motorları, yüzey hareketi yaratarak
suyun oksijence zenginleşmesini sağlarlar. Çok fazla yüzey hareketi,
bitkilerin gereksinim duyduğu karbondioksitin havaya uçmasına neden olurak
bitkilerin sağlıklı gelişmesini engeller. Eskiden çok kullanılan hava
motorlarının bugün bitkili akvaryumlarda önerilmemesinin nedeni de budur.
Balıklar için en sağlıklı oksijen kaynağı akvaryum bitkileridir. Bitkiler
fotosentez sırasında açığa çıkardıkları oksijenin çok azını solunumda
kullanırlar. Balıkların oksijen sıkıntısı çekmemeleri için akvaryum balıkça
gereğinden kalabalık olmamalı, yeteri kadar bitki ve bitkileri olumsuz
etkilemeyecek kadar da yüzey hareketi olmalıdır. Genelde sağlıklı ve bol
bitkili akvaryumlarda oksijen sıkıntısı çekilmez.
Yazan: Tunç Ali Kütükçüoğlu ( KAYNAK )
Akvaryumculuğa başlamak için yapacağınız ilk iş; odanızın
uygunluğuna göre bir akvaryum almaktır. Diğer ayrıntıları daha sonra da
alabilirsiniz. Çünkü; çıplak bir akvaryumda hiçbir malzeme kullanmadan
yetiştirebileceğiniz balıklar da vardır. Geçmiş yıllarda akvaryumun geniş
yüzeyli olması önerilirdi. Hava pompasının alınması pahalı ve güç olduğu
için hava temasıyla oksijence zenginleşebilecek geniş yüzeyli akvaryumlar
daha uygundu. Günümüzde hava pompalarının tekniği çok kolaylaşmıştır. Bu
nedenle yer kazanma bakımından dar akvaryumlar daha çok satışa sunulmaya
başlanmıştır. Fakat hava pompası olsa da eğer evde ayırabileceğiniz köşeniz
yeterliyse geniş yüzeyli akvaryumları seçmek daha uygun olacaktır. Çünkü
geniş yüzeyli akvaryumda oluşabilecek karbondioksit gibi zararlı gazların
uçuşması daha kolay olur. Bu tür akvaryumlar daha fazla su kütlesi
sağlayacağı gibi akvaryumda koku getiren gazlar da kolayca havaya karışır.
Elbette büyük akvaryum öneriyoruz diye sınırın da aşılmaması gerekir. 50 ile
100 litre arası akvaryumun en iyisi olduğunu şimdilik söyleyebiliriz.
DİJİTAL ZAMAN AYARLI PRİZ ( AKILLI PRİZ )
Akvaryumu ne şekilde kurarsanız kurun unutmayın ki mutlaka
elektrik prizine ihtiyacınız olacaktır. Isıtıcı, filitre ve aydınlatma için
elektrik prize yakın olmanız görsellik açısından güzel olacaktır.
Kullanacağınız prizin akvaryumdan yüksekte olması iyi olacaktır. Su değişimi
yada eklemek istediğinizde prize su kaçırıp istenmeyen durumların oluşmasına
sebep olamayacaktır.
Dijital
ekranı sayesinde menüsünden gerekli ayarları rahatça yapabilirsiniz.
Bitkileriniz için akvaryumunuzda bulunması gereken en önemli ürünlerden
biridir bence,Saat kayıtlarını hafızasında tutabilmek için içerisinde
bulundurduğu pilini kendi şarj eder. 3600 ! Watt ve 16 Amper çıkış gücü
vardır. Yaz saati fonksiyonu mevcuttur. Rastgele (random) fonksiyonu 0 - 32
dakika rastgele avansı ile 6:00 PM ve 6:00 AM arasındadır.
HAFTALIK AYAR YAPILMASI
Saatin açılıp kapanmasını istediğiniz zamanı ayarlarken Clock la beraber
WEEK tuşuna bastığınızda ekranın
üzerinde haftanın günleri yer alır. Birkaç kez bastığınızda ise birkaç gün
bir arada ekranda görülür. İsteğinize göre bu programlardan birini
seçebilirsiniz.
PRİZİN AÇILIP KAPANMA AYARI
On / Auto / Off
tuşuna bastığınızda ekranda bir çizgi görülecektir. Bu çizgi
solda iken priz ayarlanan zamanında açılacak . Ortada iken ayarlanan zamanda
otomatik olarak açılıp kapanacak. Sağda iken ayarlanan zamanda kapanacaktır.
1 ) Akıllı priz zamanı doğru olarak
gösterir. Sekiz ( 8 ) çeşit ayarı vardır. Saatlik, günlük ve haftalık olarak
ayarlanabilinir. Saati kurmadan önce şu andaki saati dakikayı ve günü
ayarlamanız gerekmektedir.
a ) Clock yazılı tuşa basınız bu tuşa basarken aynı anda
HOUR a birkaç kez basarak saati ayarlayın.
b ) Clock yazılı tuşa basınız bu tuşa basarken aynı anda
MİN e birkaç kere basarak dakikayı ayarlayınız.
c ) Clock yazılı tuşa basınız bu tuşa basarken aynı anda
WEEK e basarak
haftayı ayarlayınız.
2 ) PROGRAM AYARLANMASI
a ) Ayar yapmak için PROG
yazısına basınız. Ekranda ON yazısını
göreceksiniz. Akıllı prizin açılmasını istediğiniz zamanı buraya
gireceksiniz. Bir işlemi yukarıda yazılı olan a b ve c şıklarına göre
yapınız.
b ) Tekrar PROG yazısına
bastığınızda ekranda OFF yazısını
göreceksiniz bu bölüme de prizin kapanmasını istediğiniz zamanı yukarıdaki
ile aynı şekilde gireceksiniz.
c ) Tekrar PROG yazısına
basarak a ve b şıklarında girdiğiniz zamanları tekrar giriniz. Böylece
priziniz istediğiniz zamanda açılması ve kapanması ayarlanmıştır.
d ) Ayarınızı iptal etmek için ( R )
tuşuna basınız. Eğer ( R ) tuşuna iki
kez basarsanız en son yapmış olduğunuz ayarı görürsünüz.
Eğer
akvaryumu kendiniz yapmak isterseniz alt taraftaki tabloda tüm ölçüler
verilmiştir ama bizlere sorarsanız her zaman orjinal olan orjinaldır.
Akvaryumun camlarını uygun boylarda kestiriyoruz size örnek olması açısından
bu yapacağımız akvaryumda kullandığım camların boyutlarını veriyorum. Kapak
alüminyum köşebentler akvaryum yapıldıktan sonra kesilebilir. Kuşakları
özellikle sağdan ve soldan 2 - 4 mm kısa yapıyorum akvaryum montajı
sırasında 1 - 2 mm camların kayması söz konusu olabilir. Kuşakların kısa
gelen yerlerini silikon ile daha sonra doldurabiliriz. Camları kestirdikten
sonra camcının kenarlarını biley taşı ile köreltmesine özen gösterin eğer bu
işlem yapılmazsa camların kenarları elinin bıçak gibi kesebilir. Camları
tutarken buna dikkat etmelisiniz. Daha sonra camların temizliğine dikkat
edilmelidir. eğer temiz değilse sünger ve su yardımı ile temizleyebilir daha
sonra iyice kurulayabilirsiniz, toz, kir ve camcının elması ıslattığı gaz
yağı gibi etkenler camın yapışmamasına engel olabilir. Bu andan sonra
camlarınız akvaryum silikonunuz ve elinize bulaşması ihtimal silikonu silmek
için kağıt havlu veya peçeteniz, koli bandınız ve jiletiniz hazır ise
başlayabiliriz.
AKVARYUM YAPIMI
1)
Taban camını düzgün bir yüzey üstüne koymalısınız unutmayın akvaryumu
yapıştırırken yerini hiç değiştirmeyeceksiniz. Ve yapıştıktan sonra 24 saat
orada kurumayı bekleyeceksiniz. Bu yüzden akvaryumu çok kullanılmayan bir
yerde yapmaya özen gösterin. Eğer yüzey çok düzgün değilse benimki gibi iki
adet çıta kullanabilir ve sabitleyebilirsiniz.
2)
Taban camını soldan sağa doğru; bize uzak kalan uzun kenarına
silikon çekiyoruz. bu işlemi yaparken camın en kenarına yakın olmasına ve
düz bir çizgi şeklinde olmasına dikkat ediniz. silikon tabancasını resimdeki
gibi açılı tutuyoruz. yere 45 o ve camın uzun kenarına 45 o açı yapmasını
sağlıyoruz.
3)
Çektiğimiz bu silikonun üstüne arka camı oturtuyoruz.
Bu arada istediğiniz kadar dikkat edin mutlaka silikon taşacaktır, sakın
sinirlenmeyin bitişinde fazla olan silikonu temizleyeceğiz.
4)
Arka camı yapıştırdıktan sonra sağ yan kenarın tabana ve arka
kenara gelecek kısmına yine silikon çekiyoruz. silikon çektikten sonra
buraya sağ kenarı sabitliyoruz. bu işlemden sonra arka camınız artık ileri
geri oynamayacaktır.
5)
Aynı işlemi sol yan kenar için yapıyoruz ve onu da sabitliyoruz.
6)
Bir tek ön cam kaldı. sağ ve sol yan kenarların ön cama temas edecek
kenarlarına silikon çekiyoruz. Taban camının da üst kenarına silikon
çekiyoruz. daha sonra ön camı yerleştiriyoruz. bu işlem de bitince akvaryumu
10 ar cm. halinde kestiğimiz koli bantlarıyla resimdeki gibi sabitliyoruz.
işlem bitince gözle görebildiğimiz silikonlu kenarlara bakıyoruz, hava
kabarcığı kalmaması gerekiyor ileride bu hava kabarcıkları akvaryumun
patlamasına yol açabilir veya kurduğunuzun ertesi günü akvaryumdaki su
akvaryumdaki bu kılcal deliklerden dışarı sızabilir. eğer hava kabarcığı
kalmışsa işaret parmağınızla içeriden silikonu biraz sıvayarak bu
deliklerdeki havayı dışarı çıkarabilirsiniz.
7)
Tüm bu işlemler bitip akvaryum 1 - 2 gün kuruduktan sonra,
alt köşebentleri önce uzunları sonra kısaları bol silikon ile yapıştırıp
kenarlarını iyice sıvayın.
8)
Alt köşebentler kuruduktan sonra, eğer dokunmayacaksanız aynı
zamanda üst köşebentleri de yapıştırın. bunları da resimdeki gibi koli
bantlarıyla sabitleyin ki aşağıya süzülmesinler. resimdeki akvaryumda ben
bir yanlışlık yapmışım. üst köşebentlerdeki uzun kenarlar altta, kısa
kenarlar üstte kalmalıydı.
9)
Üstte iki farklı ende köşebent yapmıştık. kalın olanı şekildeki
gibi u şeklinde kavisli olarak kestirin. ben bunu bu akvaryumda denedim ilk
defa. dış filtre ve ısıtıcı kullanan arkadaşlar faydasını görecektir. ayrıca
cam kapağı tamamen kestirip yemlemeyi ve su eklemeyi bu delikten
yapabilirsiniz.
Bu cam üstte olması gerekirdi ancak altta kaldığı için buraya da ince bir
cam kestirdim ve köşebendin üstüne yapıştırıp kapakla temas etmesini
sağladım.
10)
Yavruluk - bunlar da kendi yaptığım camdan yavruluklar. altta
boydan boya 2 mm. boşluk var ve yeni doğan yavrular buradan aşağıya geçiş
sağlanıyor. Kenarlarındaki camlar sayesinde akvaryuma aynen arı
kovanlarındaki gibi sırayla asabiliyorsunuz.
Kürşad Tabakoğlu - Çanakkale 27 / 04 / 2002 Alıntıdır.
Akvaryum yapılışını grafik olarak görmek için
tıklayınız.
|